12. Sınıfta Okul ve YKS Birlikte Nasıl Yürütülür?

12. Sınıfta Okul ve YKS Birlikte Nasıl Yürütülür?

Okul varken YKS nasıl çalışılır sorusu eylül ve ekimde en çok sorulan sorulardan biri, çünkü 12. sınıfta okul ile YKS çoğu zaman aynı saatleri istiyor. 12. sınıfta YKS'ye nasıl çalışılır diye bakarken çözüm ikisinden birini seçmek değil, ikisinin hangi noktada çakıştığını ayıklamak. Okul sınavları ile YKS'yi birlikte götürmek, okuldan sonra kaç saat çalışılacağını, 12. sınıfta TYT mi AYT mi çalışılacağını ve haftanın hangi saatlerinin gerçekten boş olduğunu bilmekle mümkün. Bu yazıda 12. sınıf YKS çalışma programını kurarken kullanabileceğiniz sırayı anlatıyorum.

Yazar: Selim Hoca, eğitim koçu, bikocbul.com

Önce çatışmanın gerçek boyutunu ölçün

Okul ile YKS çatışması çoğu öğrencinin sandığından daha küçük ya da daha büyük çıkıyor, ama kimse ölçmeden bilmiyor.

Bir hafta boyunca şunu yazın: okulda geçen saatler, yolda geçen süre, uyku, yemek ve zorunlu işler. Geriye kalan saat sayısı sizin gerçek çalışma bütçeniz. Bu sayı öğrenciden öğrenciye ciddi biçimde değişiyor. Servisle 20 dakikada okula giden bir öğrenciyle her gün iki saat yolda olan bir öğrenci aynı programı uygulayamaz.

Bu ölçümü yapmadan kurulan program, kâğıt üzerinde işleyip pratikte tutmayan program oluyor. Sonra da öğrenci programın değil kendisinin başarısız olduğunu düşünüyor.

Okul varken YKS nasıl çalışılır?

Temel mantık şu: okulda geçirdiğiniz saatler kayıp saat değil, yönetilmesi gereken saatler.

YKS soruları MEB öğretim programlarındaki kazanımlara dayandığı için, 12. sınıfta okulda işlenen birçok ders ve kazanım AYT hazırlığıyla örtüşüyor. Matematik, Türk dili ve edebiyatı, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya derslerinde işlenenlerin bir bölümü doğrudan sınav kapsamına giriyor. Bu derslerde dinlemek, akşam evde aynı konuyu sıfırdan açmaktan daha ucuz.

Örtüşmeyen saatler ise ayrı bir konu. Ders programınızda YKS ile ilgisi olmayan saatler varsa, o saatleri yeni konu öğrenmek yerine tekrar için kullanmak genelde daha verimli oluyor. Yeni konu sessizlik ve süreklilik ister, sınıf ortamı çoğu zaman ikisini de vermiyor. Ama önceki gün çözdüğünüz soruların yanlışlarına bakmak ya da formül tekrarı yapmak o saatlere sığabiliyor.

Devamsızlık konusuna gelince: okula gitmeyip evde çalışma fikri her yıl gündeme geliyor. Burada iki ayrı mesele var. Birincisi yönetmelikteki devamsızlık sınırları, ki bunları okul idarenizden ya da e-Okul üzerinden teyit etmeniz gerekiyor. İkincisi ve daha az konuşulanı şu: evde geçen bir gün, okulda geçen bir günden otomatik olarak verimli değil. Kararı vermeden önce bir deneme günü yapıp gerçekten ne kadar çalıştığınızı ölçmek, tahmine dayanmaktan iyi.

Okuldan sonra kaç saat YKS çalışılmalı?

Bu sorunun herkes için geçerli bir cevabı yok ve internette dolaşan sabit saat sayıları genelde kimsenin gününe uymuyor.

Sağlıklı yaklaşım şu sırayla: önce yukarıdaki envanterle boş saat sayınızı bulun, sonra o sayının tamamını değil bir bölümünü programa yazın. Sebebi basit, hesapta olmayan işler her hafta çıkıyor. Boş saatinin tamamını doldurmuş bir program ilk aksaklıkta çöküyor, boşluk bırakılmış program ise ayakta kalıyor.

İkinci ölçüt süreklilik. Hafta içi az ama her gün çalışan bir öğrenci, hafta içi hiç çalışmayıp hafta sonu telafi etmeye çalışan öğrenciden genelde daha istikrarlı ilerliyor. Ara verilen günler sadece o günün kaybı olmuyor, geri dönüş maliyeti de çıkarıyor.

Üçüncüsü de dürüstlük. Programa yazdığınız saat, telefonun yanınızda olduğu saat değil. Üç saat masada oturup bir saat çalışan öğrenci, programında üç saat görüyor ama gerçekte bir saat çalışıyor. Bu fark, "çalışıyorum ama olmuyor" cümlesinin arkasındaki şeylerden biri.

12. sınıfta TYT mi AYT mi çalışılmalı?

İkisi de, ama ikisi farklı kaynaklardan besleniyor.

AYT kapsamına giren konuların önemli bir bölümü okulda zaten işleniyor. Okul dersini takip eden öğrenci bu tarafta doğal olarak ilerliyor. Buradaki iş, işlenen konunun üzerine aynı hafta soru çözmek.

TYT'de ölçülen temel kazanımların birçoğu ise daha önceki lise yıllarında öğrenildiği için 12. sınıfta bunların tekrarını çoğunlukla okul dışı saatlerde yapmak gerekiyor. Okul bu tekrarı sizin yerinize yapmıyor.

Pratik sonuç şu: okul saatleri AYT ilerleyişine katkı sağlıyor, okul dışı saatlerde ise öğrencinin eksiğine göre hem TYT tekrarına hem de AYT soru çözümüne ayrıca zaman ayrılıyor. İkisini tek bir kovaya koymak, eylül ve ekimde en çok yapılan planlama hatalarından biri.

TYT tarafında nereden başlayacağınıza karar veremiyorsanız sıfırdan TYT çalışma programı rehberi yol gösterebilir.

Okul sınavları ile YKS nasıl birlikte götürülür?

Okul sınavı haftaları, YKS programını en çok zorlayan dönemlerden biri. Çözüm sınavları görmezden gelmek değil, o haftaları önceden programa yazmak.

Okul sınav takvimi genelde dönem başında belli oluyor. Takvimi aldığınız gün o haftaları planınızda işaretleyin ve o haftalara az YKS yükü verin. Böylece sınav haftası programı bozmuyor, programın bir parçası oluyor.

İkinci nokta, okul sınavı ile YKS çalışmasının kesiştiği yerler. AYT kapsamındaki derslerin okul sınavları zaten sınav konusu. Bu derslerde okul sınavına çalışmak ayrı bir iş değil. YKS ile doğrudan örtüşmeyen derslerde de okul başarısını koruyacak kadar zaman ayırıp, çalışma süresinin tamamını bu sınavlara bırakmamak gerekiyor. Diploma notu yerleştirme puanına giriyor, bu yüzden okul başarısını tamamen gözden çıkarmak mantıklı değil.

Son olarak sınav sonrası. Okul sınavı biten günün akşamı genelde boşa gidiyor, çünkü öğrenci kendini ödüllendiriyor. Bu bir hafta boyunca tekrarlanınca ciddi bir kayıp oluyor. Sınav haftasının bitişini programda bir geçiş noktası olarak tanımlamak, o boşluğu kapatıyor.

12. sınıf YKS çalışma programı nasıl kurulur?

Program kurarken günlük planlamadan çok haftalık iskelet kurmak daha dayanıklı oluyor. Günlük plan bir aksaklıkta çöküyor, haftalık iskelet esniyor.

1. Sabit saatleri yerleştirin. Okul, yol, uyku, varsa kurs ya da özel ders. Bunlar tartışmaya açık değil.

2. Kalan saatleri iki gruba ayırın: yeni konu çalışması ve tekrar artı soru çözümü. Yeni konu için en zinde olduğunuz saatleri ayırın, tekrar ve soru çözümü daha yorgun saatlere sığabiliyor.

3. Haftalık planda mutlaka bir telafi payı bırakın. Aksayan işler oraya taşınsın. Bu pay olmadığında küçük aksamalar birikerek programa yük bindirebiliyor.

4. Deneme ve analiz için sabit bir zaman belirleyin. Deneme çözmek plana giriyor da analiz genelde girmiyor, sonra da yapılmıyor.

Bu iskeleti oturttuktan sonra hangi derste hangi aşamada olduğunuza karar vermek için TYT branş denemelerine ne zaman başlanmalı yazısındaki ölçütlere bakabilirsiniz. Genel program kurgusu içinse ders çalışma programı rehberi işinizi görür.

Ara tatilleri ve yarıyıl tatilini nasıl kullanmalı?

Tatiller, okul ile YKS arasındaki zaman çatışmasının belirgin biçimde azaldığı dönemler. Bu yüzden takvimi önceden bilmek plan açısından değerli.

MEB'in açıkladığı 2026-2027 çalışma takvimine göre birinci dönem ara tatili 16 ile 20 Kasım 2026, yarıyıl tatili 25 Ocak ile 5 Şubat 2027, ikinci dönem ara tatili 8 ile 12 Mart 2027 tarihlerinde. Okullar 25 Haziran 2027'de kapanıyor.

Bu üç blok, yıl içinde biriken eksikleri kapatmak için doğal duraklar. Özellikle yarıyıl tatili iki hafta sürdüğü için ciddi bir telafi alanı. Ama tatile plansız girmek, tatili tamamen kaybetmenin en yaygın yolu. Tatil başlamadan birkaç gün önce o dönemin eksik listesini çıkarmak, tatilin ilk gününü plan yapmakla harcamaktan iyi.

Eylül ve ekimde en sık görülen üç hata

Birincisi, yılın başında aşırı iddialı program kurmak. Boş saatinin tamamını dolduran ve hiç esneklik bırakmayan programlar kısa sürede sürdürülemez hale gelebiliyor. Az ama sürdürülebilir program, çok ama iki hafta süren programdan daha fazla iş çıkarıyor.

İkincisi, okulu tamamen ihmal etmek. 12. sınıf derslerinin AYT kapsamıyla örtüştüğü yerler düşünüldüğünde, okulu bırakmak bir bölümüyle AYT çalışmasını da bırakmak anlamına gelebiliyor.

Üçüncüsü, sonuçları erken beklemek. Eylülde başlayan çalışmanın deneme sonucuna yansıması zaman alıyor ve bu süre öğrenciden öğrenciye değişiyor. İlk denemelerde beklediği tabloyu göremeyip programı değiştiren öğrenci, hiçbir programın sonucunu göremiyor. İlk deneme sonucunu nasıl okuyacağınız konusunda ilk TYT denemesi kaç net olmalı yazısına bakabilirsiniz.

Bu dengeyi tek başına kurmak zorunda değilsiniz

Okul ile YKS'yi birlikte yürütmenin zor tarafı planı kurmak değil, hafta bozulduğunda yeniden kurmak. Sınav haftaları, hastalıklar, okul etkinlikleri planı düzenli olarak sarsıyor ve bozulan planı yeniden kurmak birçok öğrenci için zorlayıcı olabiliyor.

Bir eğitim koçuyla çalışmanın karşılığı burada: haftalık iskeleti dışarıdan gören ve aksadığında nereden devam edileceğine karar veren biri olması.

bikoçbul'da TYT ve AYT alanında çalışan koçların profillerine bakabilirsiniz. Bilal S. Ankara'da on iki yıllık deneyimiyle çalışıyor, profilinde hedef belirleme ve tercih danışmanlığını da sürecin parçası olarak tanımlıyor. Cansu K. Bursa'da psikoloji mezunu bir koç, haftalık birebir görüşmelerle ilerliyor ve sınav kaygısı ile odaklanma tarafına ağırlık veriyor. Burcu Güvenç T. İstanbul'da uzun yıllar okullarda çalışmış bir eğitimci, öğrenci koçluğu sertifikasını 2023'te tamamlamış. Tüm TYT koçlarını bikocbul.com/tyt-kocu sayfasından karşılaştırabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Okul varken YKS nasıl çalışılır?

Okul saatlerini kayıp değil, yönetilecek saat olarak görmekle başlıyor. AYT kapsamıyla örtüşen derslerde okulda dinlemek aynı konuyu akşam sıfırdan açmaktan ucuz. Okul dışı saatlerde ise eksiğinize göre TYT tekrarı ve AYT soru çözümü yapılıyor.

Okuldan sonra kaç saat YKS çalışılmalı?

Herkese uyan bir sayı yok. Önce haftalık boş saatinizi ölçün, sonra o saatin tamamını değil bir bölümünü programa yazın. Boşluk bırakılmayan program ilk aksaklıkta çöküyor.

12. sınıfta TYT mi AYT mi çalışılmalı?

İkisi de. AYT kapsamına giren konuların önemli bir bölümü okulda işleniyor. TYT'de ölçülen temel kazanımlar daha önceki lise yıllarında öğrenildiği için bunların tekrarı çoğunlukla okul dışı saatlere kalıyor.

Okul sınavları YKS çalışmamı bozuyor, ne yapmalıyım?

Sınav takvimini dönem başında alıp o haftaları önceden programa işleyin ve o haftalara az YKS yükü verin. Sınav haftası böylece programı bozan bir sürpriz olmaktan çıkıyor.

12. sınıfta okula gitmeyip evde çalışmak mantıklı mı?

Bu kararı vermeden önce iki şeye bakın. Devamsızlık sınırlarını okul idarenizden teyit edin. Bir de evde gerçekten kaç saat çalıştığınızı bir deneme günüyle ölçün, çünkü evde geçen gün otomatik olarak verimli geçmiyor. Diploma notunun yerleştirme puanına girdiğini de hesaba katın.

Ara tatilde ne çalışmalıyım?

Tatile girmeden birkaç gün önce o döneme ait eksik listenizi çıkarın. Tatilin ilk gününü plan yapmakla geçirmek, kısa tatillerde ciddi bir kayıp oluyor.

Okul ile YKS arasındaki gerilim yılın sonuna kadar tamamen kaybolmuyor. Kaybolan şey, her hafta yeniden karar vermek zorunda kalmak. Haftalık iskelet oturduğunda soru "bugün ne çalışsam" olmaktan çıkıyor.