Öğrenci Hedef Belirleme Formu Eğitim Koçları ve Öğrenciler

HEDEF BELİRLEME FORMU NEDİR? ÖĞRENCİLER İÇİN NASIL HAZIRLANIR?

Form makalenin sonunda indir demeniz yeterli.

Hedef belirleme formu, öğrencinin ulaşmak istediği akademik ve kişisel hedefleri yazılı hâle getirmesine yardımcı olan pratik bir planlama aracıdır. Öğrenci bu form sayesinde neyi başarmak istediğini, hedefinin neden önemli olduğunu ve hedefe ulaşmak için hangi çalışmaları yapması gerektiğini daha net görebilir.

Eğitim koçluğu sürecinde kullanılan hedef belirleme formu, öğrencinin çalışma düzenini oluşturmasına ve gelişimini takip etmesine yardımcı olur. Özellikle sınava hazırlanan öğrenciler için bu form, büyük hedefleri daha küçük ve uygulanabilir adımlara ayırmayı sağlar.

Bu rehberde hedef belirleme formunun ne olduğunu, nasıl hazırlanacağını, formda hangi bölümlerin bulunması gerektiğini ve eğitim koçunun bu formu nasıl kullanabileceğini bulabilirsiniz.

KISA CEVAP: HEDEF BELİRLEME FORMU NE İŞE YARAR?

Hedef belirleme formu, öğrencinin ulaşmak istediği hedefi açıkça yazmasına ve bu hedef için izleyeceği yolu planlamasına yardımcı olur. Formda öğrencinin mevcut durumu, ana hedefi, çalışma adımları, hedef tarihi ve başarı ölçütleri yer alabilir.

Örneğin “Daha başarılı olmak istiyorum” genel bir hedeftir. Bunun yerine “Sekiz hafta içinde matematik deneme netimi 15’ten 25’e çıkarmak istiyorum” denildiğinde hedef daha anlaşılır ve takip edilebilir hâle gelir.

Hedef belirleme formu, öğrencinin yalnızca sınav sonucuna odaklanmasını önler. Düzenli ders çalışmak, konu tekrarı yapmak, yanlış soruları analiz etmek ve haftalık deneme çözmek de hedefin önemli parçalarıdır.

HEDEF BELİRLEME FORMU HAZIRLAMADAN ÖNCE NE YAPILMALI?

Form doldurulmadan önce öğrencinin mevcut durumu değerlendirilmelidir. Öğrencinin hangi derslerde başarılı olduğu, hangi konularda zorlandığı, düzenli çalışıp çalışamadığı ve hedefinin ne kadar gerçekçi olduğu belirlenmelidir.

İlk aşamada şu sorulara cevap verilebilir.

Öğrenci hangi sınıfta ve hangi sınava hazırlanıyor?

Derslerdeki mevcut başarı durumu nasıl?

En güçlü olduğu dersler ve konular hangileri?

Geliştirmesi gereken alanlar neler?

Daha önce belirlediği hedefleri uygulayabildi mi?

Ders çalışmasını zorlaştıran durumlar neler?

Öğrencinin ulaşmak istediği sonuç nedir?

Bu hedef öğrenci için neden önemli?

Bu sorular cevaplanmadan hazırlanan hedefler öğrencinin gerçek ihtiyacını yansıtmayabilir. Örneğin matematikte temel konu eksiği olan bir öğrencinin doğrudan yüksek net hedefi koyması yerine, önce eksik konuları belirlemesi daha doğru olur.

HEDEF BELİRLEME FORMUNDA HANGİ BÖLÜMLER BULUNMALI?

Kullanışlı bir hedef belirleme formu sade, anlaşılır ve takip edilebilir olmalıdır. Formun öğrenciyi zorlayacak kadar uzun veya karmaşık olmaması gerekir.

ÖĞRENCİ BİLGİLERİ

Formun ilk bölümünde öğrencinin adı, sınıfı, okulu, tarih bilgisi ve eğitim koçunun adı bulunabilir. Hedefin hangi tarih aralığı için hazırlandığı da bu bölümde yazılmalıdır.

Formda öğrencinin adı ve soyadı, sınıfı, okulu, eğitim koçunun adı, formun hazırlanma tarihi, hedefin başlangıç tarihi ve hedefin bitiş tarihi yer alabilir.

MEVCUT DURUM DEĞERLENDİRMESİ

Öğrencinin hedef belirlemeden önce hangi seviyede olduğunu bilmesi gerekir. Bu bölümde ders başarıları, deneme sonuçları, konu eksikleri, çalışma düzeni ve motivasyon durumu değerlendirilebilir.

Öğrenciye şu sorular sorulabilir.

En başarılı olduğum ders hangisi?

En çok zorlandığım ders hangisi?

Hangi konuları bilmiyorum veya karıştırıyorum?

Ders çalışırken en çok hangi noktada zorlanıyorum?

Çalışma planımı uygulamamı engelleyen durumlar neler?

Şu anki çalışma düzenimden memnun muyum?

Mevcut durum değerlendirmesi öğrenciyi yargılamak için değil, doğru başlangıç noktasını bulmak için yapılmalıdır.

ANA HEDEF

Ana hedef, öğrencinin belirli bir dönem sonunda ulaşmak istediği temel sonucu ifade eder. Hedef açık, öğrencinin seviyesine uygun ve ölçülebilir olmalıdır.

Belirsiz hedef örnekleri şunlardır.

Daha çok çalışacağım.

Başarılı olacağım.

Derslerimi düzelteceğim.

Sınavda iyi puan alacağım.

Daha açık hedef örnekleri ise şöyle yazılabilir.

İki ay içinde matematik netimi 10 artıracağım.

Her hafta dört gün düzenli ders çalışacağım.

Bir ay içinde Türkçe paragraf sorularındaki başarımı artıracağım.

Sınava kadar eksik olduğum üç konuyu tamamlayacağım.

Her hafta bir deneme çözerek yanlışlarımı analiz edeceğim.

Ana hedef yazılırken öğrencinin kendi ifadeleri kullanılmalıdır. Öğrencinin istemediği ve yalnızca ailesinin beklentisi olan hedefler uzun süre sürdürülemeyebilir.

HEDEF NASIL ÖLÇÜLEBİLİR HÂLE GETİRİLİR?

Bir hedefin ölçülebilir olması, başarıya ulaşılıp ulaşılmadığının anlaşılmasını sağlar. Bunun için hedefte sayı, süre, tarih veya tamamlanacak çalışma miktarı bulunabilir.

Hedefi ölçülebilir hâle getirmek için şu sorular sorulabilir.

Ne kadar ilerleme hedefleniyor?

Hedef hangi tarihe kadar tamamlanacak?

Hangi çalışma ne sıklıkta yapılacak?

Başarı hangi sonuçla değerlendirilecek?

Öğrenci hedefe ulaştığını nasıl anlayacak?

Örneğin “Her gün ders çalışacağım” yerine “Hafta içi dört gün, günde 60 dakika ders çalışacağım” denilebilir. “Matematiğimi geliştireceğim” yerine “Altı hafta içinde iki eksik matematik konusunu tamamlayacağım” ifadesi kullanılabilir.

KISA VADELİ HEDEFLER NEDEN ÖNEMLİDİR?

Büyük hedefler öğrencinin gözünde zor ve uzak görünebilir. Bu nedenle ana hedef, daha küçük ve uygulanabilir adımlara ayrılmalıdır.

Öğrencinin ana hedefi matematik netini artırmaksa kısa vadeli hedefleri şöyle olabilir.

İlk hafta temel konu eksiklerini belirlemek.

İkinci hafta bir konuyu tamamlamak.

Her çalışma gününde belirli sayıda soru çözmek.

Haftada bir deneme uygulamak.

Yanlış soruları hata türlerine göre ayırmak.

Anlaşılmayan konuları eğitim koçuyla değerlendirmek.

Kısa vadeli hedefler öğrencinin ilerleme duygusunu güçlendirir. Öğrenci küçük görevleri tamamladıkça ana hedefe yaklaştığını görebilir.

HEDEF BELİRLEME FORMUNDA ÇALIŞMA PLANI NASIL YAZILMALI?

Çalışma planı öğrencinin okul, kurs, dinlenme ve sosyal yaşam düzeni dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Her öğrencinin aynı sürede ve aynı yöntemle çalışması beklenmemelidir.

KONU ÇALIŞMASI

Öğrencinin eksik olduğu veya okulda yeni işlenen konular belirlenmelidir. Konu çalışması yalnızca konu anlatımı izlemekten oluşmamalı, öğrenilen bilgilerin sorularla uygulanmasını da içermelidir.

SORU ÇÖZÜMÜ

Soru sayısı öğrencinin seviyesine ve ayırabileceği zamana göre belirlenmelidir. Çok sayıda soru çözmekten önce soruları anlayarak çözmek ve yanlışları incelemek önemlidir.

TEKRAR

Öğrenilen konuların unutulmaması için düzenli tekrar yapılmalıdır. Kısa tekrarlar, sınav döneminde konuların birikmesini önleyebilir.

DENEME VE DEĞERLENDİRME

Deneme sınavları yalnızca puan görmek için çözülmemelidir. Yanlış, boş ve doğru cevaplar incelenmeli, öğrencinin hangi konularda zorlandığı belirlenmelidir.

HAFTALIK KONTROL

Hafta sonunda planın ne kadarının uygulandığı değerlendirilmelidir. Öğrenci planı tamamen uygulayamadıysa bunun nedeni araştırılmalı ve sonraki haftanın hedefleri yeniden düzenlenmelidir.

ÖĞRENCİNİN DURUMUNA GÖRE HEDEF NASIL BELİRLENMELİ?

Her öğrencinin hedefi aynı şekilde hazırlanamaz. Öğrencinin mevcut durumu ve ihtiyacı, hedefin içeriğini belirlemelidir.

Düzenli çalışamayan öğrenci için kısa ve uygulanabilir çalışma hedefleri belirlenmelidir.

Temel konu eksikleri olan öğrenci için öncelikle eksik konular belirlenmelidir.

Netleri yüksek ancak dalgalı olan öğrenci için deneme analizi ve süre yönetimi üzerinde çalışılmalıdır.

Çalışma süresi uzun ancak verimi düşük olan öğrencinin çalışma yöntemi değerlendirilmelidir.

Sınav kaygısı yaşayan öğrenci için daha küçük hedefler ve düzenli geri bildirim kullanılmalıdır.

Hedefi konusunda kararsız olan öğrencinin ilgi alanları ve güçlü yönleri değerlendirilmelidir.

Hedef belirleme formu öğrenciyi tek bir başarı ölçütüne göre değerlendirmemelidir. Çalışma düzeni, konu kavrayışı, soru çözme becerisi ve kendini değerlendirme alışkanlığı da takip edilmelidir.

EĞİTİM KOÇU HEDEF BELİRLEME FORMUNU NASIL KULLANMALI?

Eğitim koçu, hedef belirleme formunu öğrencinin yerine doldurmamalıdır. Koçun görevi öğrencinin hedefini netleştirmesine, hedefi gerçekçi hâle getirmesine ve çalışma adımlarını planlamasına yardımcı olmaktır.

Eğitim koçu öğrencinin mevcut durumunu dinler, kendi hedefini ifade etmesini sağlar, hedefin açık ve ölçülebilir olup olmadığını kontrol eder, ana hedefi küçük çalışma adımlarına ayırır, olası engelleri ve çözüm yollarını birlikte değerlendirir, haftalık takip yöntemini belirler ve gerektiğinde çalışma planını günceller.

Öğrencinin planı uygulayamaması hemen başarısızlık olarak değerlendirilmemelidir. Plan öğrencinin zamanı, seviyesi veya çalışma koşullarıyla uyumlu olmayabilir. Önce sorunun nedeni anlaşılmalı, ardından daha uygulanabilir bir plan hazırlanmalıdır.

HEDEF BELİRLEME FORMU NE SIKLIKLA GÜNCELLENMELİ?

Hedef belirleme formu hazırlandıktan sonra bir kez doldurulup bırakılmamalıdır. Haftalık kısa değerlendirmelerle planın uygulanma durumu kontrol edilmelidir. Ana hedefler ise aylık olarak veya sınav takvimine göre yeniden gözden geçirilebilir.

Haftalık değerlendirmede şu sorulara cevap verilebilir.

Bu hafta hedeflerimin ne kadarını tamamladım?

En iyi yaptığım çalışma neydi?

Hangi konuda zorlandım?

Planımı uygulamamı ne engelledi?

Gelecek hafta neyi değiştirmeliyim?

Eğitim koçumdan hangi konuda destek almalıyım?

Hedefe ulaşmak için belirlenen yöntem işe yaramıyorsa plan değiştirilebilir. Planı değiştirmek başarısızlık değildir. Öğrencinin kendi gelişimine göre yeni bir yol oluşturması, hedef takibinin doğal bir parçasıdır.

HEDEF BELİRLEME FORMU KULLANIRKEN YAPILAN YAYGIN HATALAR

Çok fazla hedef belirlemek öğrencinin dikkatini dağıtabilir. Öncelikli bir veya iki hedef seçmek ve bunları tamamladıktan sonra yeni hedeflere geçmek daha uygulanabilir olabilir.

Hedefi başkasının beklentisine göre yazmak, hedefin sürdürülebilirliğini azaltabilir. Ailenin beklentileri konuşulmalı ancak öğrencinin görüşü de mutlaka dikkate alınmalıdır.

Hedef için tarih belirlememek, hedefin ertelenmesine neden olabilir. Her hedef için gerçekçi bir başlangıç ve tamamlanma tarihi belirlenmelidir.

Yalnızca sonuç hedefi koymak, öğrencinin kontrol edemediği sonuçlara odaklanmasına neden olabilir. Bunun yanında düzenli çalışma, konu tekrarı ve yanlış analizi gibi süreç hedefleri de yazılmalıdır.

Gerçekçi olmayan hedefler kısa sürede motivasyon kaybına yol açabilir. Hedef zorlayıcı olabilir ancak ulaşılabilir olması gerekir.

Form hazırlanıp takip edilmezse öğrencinin hangi noktada ilerlediği veya zorlandığı anlaşılamaz. Haftalık kısa değerlendirmelerle form güncel tutulmalıdır.

HEDEF BELİRLEME FORMU ÖRNEĞİ

Ana hedefim: Matematik dersindeki başarımı artırmak.

Hedef sürem: Sekiz hafta.

Bu hedefi isteme nedenim: Sınavlardaki matematik netimi yükseltmek ve eksik olduğum konuları tamamlamak.

Her hafta yapacaklarım: Haftada dört gün matematik çalışmak. Her çalışma gününde konuya uygun soru çözmek. Haftada bir matematik denemesi yapmak. Yanlış ve boş soruları incelemek. Anlamadığım konuları eğitim koçumla değerlendirmek.

Başarı ölçütüm: Sekizinci haftanın sonunda matematik netimi en az 8 artırmak ve iki eksik konuyu tamamlamak.

Karşılaşabileceğim zorluk: Düzenli çalışma saatini koruyamamak.

Çözümüm: Çalışma saatini her gün aynı zaman aralığına almak ve telefonu çalışma süresince başka bir odada bırakmak.

SIK SORULAN SORULAR

Hedef belirleme formu kim tarafından doldurulmalı?

Form öğrenci tarafından doldurulmalıdır. Eğitim koçu, öğrencinin hedefini netleştirmesine ve hedefi uygulanabilir hâle getirmesine yardımcı olabilir. Veli ise çalışma ortamı ve günlük düzen konusunda destek sağlayabilir.

Hedef belirleme formu hangi yaş grubu için uygundur?

Hedef belirleme formu farklı yaş gruplarındaki öğrenciler için kullanılabilir. Küçük yaş gruplarında daha kısa ve anlaşılır ifadeler kullanılmalı, hedefler öğrencinin yaşına uygun hazırlanmalıdır.

Hedef belirleme formu sadece sınava hazırlanan öğrenciler için mi kullanılır?

Hayır. Form; ders başarısını artırmak, kitap okuma alışkanlığı kazanmak, ödevleri düzenli tamamlamak, yabancı dil geliştirmek veya çalışma düzeni oluşturmak için de kullanılabilir.

Hedef gerçekleşmezse öğrenci başarısız olmuş sayılır mı?

Hayır. Hedefin gerçekleşmemesinin nedeni incelenmelidir. Hedef fazla büyük olabilir, çalışma planı öğrencinin zamanına uymayabilir veya farklı bir desteğe ihtiyaç duyulabilir. Bu değerlendirme sonucunda hedef daha uygun hâle getirilebilir.

Hedef belirleme formu ne kadar süre kullanılmalı?

Form, hedefin süresine göre birkaç hafta veya birkaç ay kullanılabilir. Haftalık takip alanları düzenli doldurulmalı, ana hedef ise belirlenen dönem sonunda değerlendirilmelidir.

Hedef belirleme formu eğitim koçluğu için gerekli mi?

Zorunlu değildir ancak koçluk sürecini daha düzenli ve ölçülebilir hâle getirir. Öğrencinin hedeflerini, sorumluluklarını ve gelişimini birlikte takip etmek isteyen eğitim koçları için yararlı bir araçtır.

SONUÇ

Hedef belirleme formu, öğrencinin ulaşmak istediği sonucu netleştirmesine ve bu sonuca ulaşmak için düzenli adımlar atmasına yardımcı olur. Başarılı bir formda öğrencinin mevcut durumu, ana hedefi, kısa vadeli çalışma adımları, zaman planı ve başarı ölçütleri yer almalıdır.

Form hazırlanırken öğrencinin seviyesine ve ihtiyaçlarına uygun hedefler belirlenmelidir. Hedefler açık, ölçülebilir, gerçekçi ve zaman sınırlı olmalıdır. Haftalık değerlendirmelerle planın uygulanma durumu kontrol edilmeli, gerektiğinde çalışma yöntemi değiştirilmelidir.

Doğru kullanılan bir hedef belirleme formu, öğrencinin yalnızca daha fazla çalışmasına değil, daha planlı, bilinçli ve sürdürülebilir çalışmasına yardımcı olur.

Eğitim Koçu Uğur Hoca bikocbul.com